Projekty finansowane przez SYLFF Tokyo Foundation w ramach programu Joint Initiatives Program oraz Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego - realizacja przedsięwzięć kulturalnych o wysokiej randze artystycznej służących rozbudzaniu i zaspokajaniu potrzeb kulturalnych mieszkańców.

Autorski projekt Bartosza Hlebowicza, prowadzony we wsi Nowa Wola.

Koordynator GOK - Anna Dobrowolska

---

Projekt w większości finansowany jest przez Tokyo Foundation
w ramach programu Joint Initiatives Program (JIP).





Wielką pomocą służył Gminny Ośrodek Kultury w Michałowie.

---

 
Posłuchaj reportażu o wystawie

No flash player!

It looks like you don't have flash player installed. Click here to go to Macromedia download page.

Powered by Flash MP3 Player

 

---

Wystawa w Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku

        16 maja w Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku odbyła się promocja książki "Nowa Wola po prostu". Zorganizował ją autor projektu - Bartosz Hlebowicz, przy współpracy z Gminnym Ośrodkiem Kultury w Michałowie. Przedsięwzięcie wsparł i udzielił błogosławieństwa Ordynariusz Diecezji Białostocko - Gdańskiej Arcybiskup Jakub.
        W miłej, kameralnej atmosferze organizatorzy zaprezentowali projekt "Nowa Wola po prostu". Była prezentacja, spotkanie z autorem, panel dyskusyjny z udziałem przybyłych gości.
        Taką książkę powinna mieć każda mała społeczność. Autoportret swego miejsca - stworzony przez dzieci. Zapisany w fotografii, w kilku zdaniach... Nowa Wola, niewielka wioska pod granicą, taki prezent zyskała. Jak wygląda - warto zobaczyć samemu - tak o książce piesze M. Żmijewska w Gazecie Wyborczej.
        Istotnie, niesamowitość zdjęć tkwi właśnie w tym, iż autorami fotografii są dzieci, które tam mieszkają. Dzieci i dorośli opowiedzieli o sobie, o swoich najbliższych, o historii miejsca, o tym, co jest im bliskie i z czego są dumni. Autorzy projektu - niczego nie poprawiali, nie zmieniali, nie cenzurowali. Zachowali autentyczność i naturalność.
         Zdjęcia wzruszyły, zaciekawiły i urzekły odwiedzających. Książka zainteresowała prostotą. Po raz kolejny Nowa Wola przypomniała światu o swoim istnieniu. KG

K.G.

---

Zapraszamy na naszą wystawę w Białymstoku

---

Nowa Wola ma książkę o sobie!

        W niedzielę 17 maja 2009r. w świetlicy w Nowej Woli miała miejsce prezentacja książki "NOWA WOLA PO PROSTU", będącej zakończeniem projektu fotograficzno-antropologicznego "Most ponad granicami".
        Książka jest rezultatem projektu, jaki autorzy, antropologowie Bartosz Hlebowicz i Alicja Froń, zorganizowali w podlaskiej wsi latem 2007 i 2008 roku wraz z jej najmłodszymi mieszkańcami. Uzupełniają ją zdjęcia i opowieści dzieci z indiańskiego rezerwatu Oneida w Kanadzie, w którym przeprowadzono podobny projekt latem 2007 roku.
        Z zestawienia zdjęć i słów młodych nowowolan i Indian wynika niezwykły obraz światów - i sposobów ich postrzegania - które okazują się wcale nie tak od siebie odległe jak wskazywałby fizyczny dystans.

        Książka została wydana przez Gminny Ośrodek Kultury w Michałowie oraz Wydawnictwo TIPI, przy wsparciu finansowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego w Białymstoku. Publikacja jest wydaniem trzyjęzycznym (po polsku, angielsku i białorusku), ma 192 strony i zawiera mnóstwo kolorowych zdjęć. Można ją nabyć bezpośrednio w wydawnictwie TIPI.

Źródło: TIPI, Oprac. M.S.

Przykładowe fragmenty z książki:

---

Nowa Wola po prostu

        Zapraszam na prezentację książki "NOWA WOLA PO PROSTU" w niedzielę 17.05 o godz. 11.30 do świetlicy w Nowej Woli, będącej zakończeniem projektu fotograficzno - antropologicznego "Most ponad granicami" zrealizowanego razem we wsi Nowa Wola, woj. podlaskie.
        Celem projektu było zachęcenie nowowolan (w większości osoby pochodzenia białoruskiego i wyznania prawosławnego) do stworzenia fotograficznego autoportretu swojego miejsca zamieszkania. Zdjęcia swoich najbliższych i sąsiadów, zabaw i codziennych czynności, a także ulubionych i najważniejszych miejsc najczęściej wykonywały dzieci. Częścią projektu były również nagrywane wywiady ze starszymi mieszkańcami wioski o ich życiu, problemach wynikających z sąsiadowania z osobami o odmiennym pochodzeniu etnicznym i wyznaniu, ale przede wszystkim tych, które wiążą się z oddalaniem się od siebie starszego i młodszego pokolenia nowowolan. W wywiadach tych uczestniczyły też dzieci, które szybko ze słuchaczy zamieniały się w aktywnych uczestników rozmowy.
        Efektem projektu "Most ponad granicami" było zorganizowanie szeregu wystaw na Podlasiu (Supraśl, Hieronimowo, Michałowo, Nowa Wola, Białystok) z około czterdziestoma wybranymi zdjęciami autorstwa młodych mieszkańców wsi. Były to wystawy nietypowe, ponieważ, poza jedną zorganizowaną na Uniwersytecie w Białymstoku, zawsze miały miejsce na otwartej przestrzeni: zdjęcia rozwieszaliśmy na płotach przed domami (Nowa Wola), na placu targowym (Michałowo) lub przed cerkwią (Supraśl).
        W 2007 roku wykonaliśmy podobny projekt w osiedlu indiańskim w prowincji Ontario w Kanadzie (lud Oneidów). Spośród kilku tysięcy zdjęć młodych mieszkańców rezerwatu wybranych zostało dwadzieścia pięć, które, odbite w bardzo dużych rozmiarach, pokazaliśmy w pięciu rezerwatach indiańskich po obu stronach granicy kanadyjsko - amerykańskiej.
        W tej chwili wydaliśmy album, który jest podsumowaniem obu projektów. Album jest zaadresowany przede wszystkim do mieszkańców obu niewielkich społeczności - wydany w trzech językach: polskim, białoruskim i angielskim. Znalazło się w nim ponad sto zdjęć oraz dłuższe fragmenty wywiadów z członkami społeczności. Książka składa się z działów: Miejsca, Ludzie, Rodzina, Gospodarstwo, Białoruskie rzeczy, Indianie i będzie swoistym spotkaniem pomiędzy obiema społecznościami. Obok siebie znajdą się w niej zdjęcia wykonane przez młodych mieszkańców polsko-białoruskiej wsi i indiańskiego rezerwatu oraz opinie uczestników o projekcie.
        W 2007 roku projekt finansowany był przez japońską fundację Tokyo Foundation, natomiast w 2008 roku wsparcia finansowego udzielił Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego w Białymstoku.
        Pomysłodawcą i koordynatorem projektu jest Bartosz Hlebowicz (adiunkt w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW) oraz dr. Alicja Froń (Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Cieszynie Śląskim).

Oprac. Bartosz Hlebowicz

---

Most ponad Granicą trwa...

        Wakacyjny projekt z dziećmi w Nowej Woli wchodzi w intensywną fazę. Trwają prace nad albumem, który będzie liczył grubo ponad 100 stron i, co bardzo prawdopodobne, zostanie wydany w trzech językach: polskim, angielskim i białoruskim. Główną częścią albumu będą zdjęcia wykonane przez najmłodszych mieszkańców Nowej Woli. Wydawcą będzie TIPI z Wielichowa pod Poznaniem.

---

Most ponad Granicą

        Tegoroczny projekt Most ponad Granicą ten jest w pewnym stopniu kontynuacją ubiegłorocznego projektu Bartosza Hlebowicza koordynowanego na terenie Gminy Michałowo przez Gminny Ośrodek Kultury w Michałowie, zatytułowanego Most nad Oceanem, w którym wówczas uczestniczyli młodzi ludzie i społeczność Nowej Woli, a z drugiej strony Oneidowie z południowej części prowincji Ontario, Kanada.
        W tym roku pracowaliśmy przez dwa tygodnie nad uzupełnieniem fotograficznego zapisu dotyczącego codzienności życia Nowej Woli, w szczególności zaś interesował nas sposób postrzegania świata przez jej najmłodsze i najstarsze pokolenia, co umożliwiły zainicjowane spotkania między dziećmi i najstarszymi mieszkańcami tej miejscowości. Owocem wspólnej pracy - młodych nowowolan, mieszkańców i inicjatorów projektu - stanie się album poświęcony obrazowi Nowej Woli; jej ciekawych miejsc, jej mieszkańców, ich codziennych zajęć, zabaw dzieci, zwierząt gospodarskich, wypraw; na cmentarz, oraz tych, w jakich uczestniczyliśmy wraz z mieszkańcami Nowej Woli.
        Świetlica na dwa tygodnie stała się swoistym centrum spotkań, bowiem odwiedzali ją mieszkańcy, aby zobaczyć, jak posuwają się prace nad projektem oraz przyjezdni. Jednym z nich jest fotograf Paweł Grześ (znany z własnego przedsięwzięcia "Mieleszki"), który opowiadał młodym ludziom o historii fotografii oraz dawał praktyczne rady dotyczące samej techniki jej wykonywania, czyli jak kadrować, jak uczynić zdjęcia bardziej interesującymi, czy jak unikać powtarzających się błędów technicznych. Jedna z takich bezcennych rad dotyczyła potraktowania zdjęcia jako opowieści, jako pewnej kompletnej całości, którą trzeba starać się skomponować. Paweł przywiózł własny, i mnóstwo innych albumów, które dzieci chętnie oglądały, opowiadając sobie nawzajem o własnych pomysłach na zdjęcia. Wizyta Pawła uzmysłowiła młodym ludziom, iż nawet dysponując aparatami cyfrowymi(zakupione w tym celu przez GOK w Michałowie), które ułatwiają wykonywanie fotografii, autor musi nieustannie myśleć o tym, co chce ukazać, jaką treść przedstawić. Zatem fotografia wymaga namysłu i przemyśleń, przez co zmienia stosunek do rzeczywistości, który staje się w ten sposób bardziej refleksyjny.
        Wykonywaniu zdjęć towarzyszyło przygotowywanie prac plastycznych oraz surowego materiału filmowego, na którym mieszkańcy opowiadają o krzyżach na rozstajnych drogach, o grobie nieznanego żołnierza, o przygotowywaniu lnu, jego obróbce, o sposobie tkania chodników, przędzeniu na kołowrotku, czy - pozornie tylko łatwym - tradycyjnym sposobie dojenia krów. Jednak największe emocje wzbudziła wprawa furą do Hieronimowa, na którą zaprosili nas państwo Jan i Walentyna Kulesza. Wśród zaś odwiedzanych miejsc, najbardziej zapadły nam w pamięć wilcze jamy i spacer leśnym gąszczu lasów okalających Nową Wolę, co na filmie w ciekawej formie utrwalili chłopcy. W ten sposób mogliśmy odwiedzić miejsca, które ja znałam jedynie z opowiadań mieszkańców Nowej Woli.
        Za każdym razem, gdy wydawało się, że już wszystko zobaczyliśmy, odnajdywaliśmy, miejsce (jak to upamiętniające śmierć jednego z mieszkańców) lub osoby, które wnosiły coś nowego do naszej pracy. Tak też stało się, gdy żegnając się z naszymi tegorocznymi rozmówcami zorganizowaliśmy pokaz fotografii i filmów, jaki młodzi ludzi wykonali w tym roku. Ku mojemu zdumieniu, mieszkańcy Nowej Woli, na niedokładnych fotografiach wykonanych przez dzieci aparatami cyfrowymi z dawnych zdjęć będących w rodzinnych albumach nowowolan, rozpoznawali swych dawnych bliskich, krewnych, czy sąsiadów, którzy dawno odeszli lub wyemigrowali w inne rejony kraju. Momentami miejsca, czasem tożsamość osób z dawnych zdjęć rozpalały żywiołowe dyskusje, spory ożywiając wspomnienia i minione lata spędzone w Nowej Woli. Tak, jakby osoby z dawnych fotografii istniały tutaj nadal, będąc częścią zbiorowej pamięci jej mieszkańców. W tym roku wyjątkowo trudne dla mnie było rozstanie się z Nową Wolą i jej mieszkańcami...

Alicja Froń
Zdjęcia z warsztatów:

Otwarcie wystawy "Most nad Oceanem" na Uniwersytecie w Białymstoku

Szanowni Państwo

        Zapraszamy na ekspozycję wystawy fotograficznej projektu "Bridging the distance" (w Polsce zwiemy go "Most nad oceanem") w gmachu wydziału Uniwersytetu w Białymstoku przy ul. Plac Uniwersytecki 1 i spotkanie autorów wystawy, organizatorów i studentów. Wystawa w tym akurat miejscu jest efektem współpracy pomiędzy Gminnym Ośrodkiem Kultury w Michałowie a Uniwersytetem w Białymstoku, wydziałem Historyczno-Socjologicznym, w szczególności Kołem Naukowym Socjologów.

Otwarcie wystawy 18 kwietnia o godz. 10.00
Plac Uniwersytecki 1 (budynek UwB)
galeria Łącznik (II piętro), korytarz I piętro oraz sala 108A

        Pokażemy zdjęcia młodych ludzi ze wsi Nowa Wola pod Michałowem w Podlaskim oraz rezerwatu Indian Oneida w Kanadzie. Zaprezentujemy ponad 50 wielkich zdjęć (70 na 100 cm), portretujących życie codzienne obu społeczności, mieszkańców, zajęcia domowe, zabawy dziecięce etc.
        Projekt "Bridging the distance" finansowany jest przez Tokyo Foundation i był prowadzony - wiosną i latem ubiegłego roku - równolegle: w rezerwacie Oneida i w Nowej Woli przez grupę sześciu osób z Polski, Finlandii i Kanady w ramach Joint Initiatives Program, czyli jednego z grantów przyznawanych przez Tokyo Foundation.
        We wrześniu zorganizowaliśmy podobną wędrowną wystawę zdjęć autorstwa dzieci z Nowej Woli (towarzyszą jej zdjęcia młodych Oneidów), która z Nowej Woli trafiła 16.09.2007r. do Michałowa, 22.09.2007r. do Hieronimowa i 29.09.2007r. do Supraśla na teren Muzeum Ikon nieopodal XVI wiecznej Cerkwi Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy.
         Naszym zamiarem jest pokazanie wystawy studentom i mieszkańcom Białegostoku.

        Zapraszamy!

        Tradycyjni Irokezi przed spotkaniem i przystąpieniem do rozmowy wymieniali cenne przedmioty, tak zwane wampumy, czyli pasy fioletowych i białych muszli, symbolicznie przedstawiające ważne wydarzenia. Indianie mówili o nich jako o "rzeczy, która powoduje wyciągnięcie ramion u drugiej osoby" - chodziło o gest braterstwa. Przyjęcie wampumu oznaczało, że słowa obdarowującego będą miały dla obdarowanego znaczenie, że w ogóle będzie on wysłuchany. Dopiero po przyjęciu wampumów i odbyciu specjalnej ceremonii, Irokezi pozwalali na przykład innym plemionom osiedlać się na swoim terytorium albo przystępowali do podpisywania traktatu z białymi.
        Tego właśnie chcieliśmy: "udrożnienia" kanału komunikacji, skrócenia dystansu pomiędzy najmłodszym i najstarszym pokoleniem w dwóch niewielkich społecznościach po obu stronach Atlantyku. Mówiono nam, że ludzie już nie czują więzi, które by ich łączyły. Młodzi oddalają się od starszych, zamykając w czterech ścianach przed telewizorem i grami telewizyjnymi, a starsi nie mają czasu, by z nimi rozmawiać. A zresztą niewielu chciałoby ich słuchać.
        To nie jedyna odległość, którą chcieliśmy pokonać. Zarówno Oneidowie znad rzeki Thames, czyli Tamizy w południowym Ontario w Kanadzie, jak i mieszkańcy Nowej Woli na Podlasiu, to społeczności nieco zapomniane, albo, jak w przypadku Oneidów, skłócone z innymi tubylczymi grupami. Nowa Wola leży zaś w regionie, gdzie ludziom o bogatszym dziedzictwie niż tylko "polsko-katolickie" nieraz bywało ciężko. Chcieliśmy, aby sami mieszkańcy przy pomocy aparatów fotograficznych opowiedzieli o sobie i taki autoportret pokazali sąsiadom, z którymi być może miewają złe kontakty. Pragnęliśmy, aby te fotografie stały się "wampumem", który na nowo umożliwi porozumienie.
        Chodziło też o pamięć. Młodzi ludzie fotografujący własne domy, rodziców, dziadków, a później prezentujący zdjęcia u siebie i na zewnątrz - to pomysł, ażeby ujrzeć w nowym świetle codzienność własnego miejsca, czasem postrzeganą jako nudną czy ograniczającą. Może nagle własny dom stanie się czymś bliższym, sąsiad, z którego się nabijasz, okaże się kimś wyjątkowym, a ulica, którą chodzisz codziennie do szkoły, miejscem, które polubisz bardziej? Może zaczniesz rozmawiać z osobami, które fotografujesz, może dowiesz się o dawnych zwyczajach, przyjemnościach i troskach twoich dziadów... Może faktycznie nastąpi wyciągnięcie ramion w kierunku drugiego?
        I wreszcie - czemu by nie? spróbowaliśmy stworzyć "częstotliwość", na której poroozumiewać się zaczną mieszkańcy obu społeczności, tak bardzo od siebie oddalonych i dotąd nie wiedzących nawzajem o własnym istnieniu. Na początek Oneida i Nowa Wola spotykają się przy pomocy zdjęć. Co będzie dalej, zobaczymy.
        Wiosną i latem tego roku młodzi Oneidowie, pod naszym kierunkiem, wykonali serię zdjęć portretujących swój rezerwat w Kanadzie. Potem, z dwoma tuzinami powiększonych zdjęć w drewnianych ramach oraz ich autorami wędrowaliśmy do różnych tubylczych społeczności w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Przebyliśmy kilka tysięcy kilometrów prezentując dzieła młodych ludzi. Dzisiaj wędrujemy z fotografiami wykonanymi wiosną i latem tego roku przez młodych mieszkańców Nowej Woli. Dodaliśmy do nich kilkanaście zdjęć Oneidów, a także - nie mogliśmy się postrzymać - kilka naszych własnych.
        Nie marzyliśmy, że uczynimy czyjeś życie lepszym, ale chcieliśmy dać młodym ludziom trochę frajdy. Jeśli uda się osiągnąć coś więcej, tym lepiej.

Projekt w większości finansowany jest przez Tokyo Foundation
w ramach programu Joint Initiatives Program (JIP).



Wielką pomocą służył nam też Gminny Ośrodek Kultury w Michałowie.


Bartosz Hlebowicz, Alicja Froń, Marek Hyjek

Plakat